Havaktingit

You are here

COVID-19 Kappuutit Havautit

Una kinguliq ukiunga nalunaqtunik ajuqhautiqaqhimajuq. COVID-19 qalagjuarnirmik aanniarutip aallanguqtihimajait hapkuat qanuqtut atuqpakhimajavut – aullarnikkut, iqittirinirmik Inirnikhangutiptingnik, pulaarnirmik ilannamingnut ilaptingnullu, nunaptingni niriqatigingnirmik, ilanginiklu ubluq tamaat atuqpaktaptingnik. Aallanguqtirivaktugut aannialirnaittumik uvaptignik inungnulu nunaqatigiptingnut. 

Kingulirni tatqiqhiutini, takuvaktugut inuuvakhutalu aannialaqidjutit aktuqtauhimajut nunaptingnut. 

Kapuqhirvikhaat Nunavunmiut ikajuutaukpiakhungujuq atuqtakhaqqut uumani Nunavutip Apqutikhaa. Atauhiujuq nakuukpiaktuq ikajuutikhaqqut aannialiqtailitikhaptingnik COVID-19 qalagjuarnirmit. 

Tamna kapuutikhatikhaq havaut piumangittunut kapuhigakhaittut. Kinalikaaq kapuhiqujaulimaittut kapuqhirumangitkumik, kinalikaaq kapukhilimaittuq atiliuqarnatik angirunmik.  

Ihumaliurutikhat inungmit angirunmik, kihimi aktuutauhungujuq nunagijapta inuuhikhanut, taffumungalu Nunavunmi iungnut aannialirnaittumik maliqatqujauhimajunut imaalu qanuqtut hivumuuqpalliadjutikhaptingnut tatqiqhiutini ukiunilu hivuniptingni atuqttukhani.

Nunavut Kavamanga (GN) ikajurumajait Nunavunmiut ihuaqtumik ihumaliurutikhanik tunihilutik amihunik naunaitkutikhainnik kapuutikhat tikitpata haililiqqatalu. Kapurhirvikhangit tunijauvikhait naunaiqtauhungujut ihuaqtumik aannialiqtailitikhaniklu munaqhitkut inuuhiringnaqtumiklu tamainut Nunavunmiunut.

 

COVID-19 Qalagjuarnikkut Kapukhiqtut Qaffiutilangit

*Atauttimut kapurhiqtut qaffiutilangit nutannguqtiqtauqattaliqpaktut kihimik ikitqijauniarunaqhijuq kihitaunianniit.

Naunaiyautit/Kiklighallu:

Una kangiqhidjut tautungnaqtut qaffiuniit kapuqhiqtut nunallaani talvunga Julai 26, 2021. Pusantinga kapurhiqhimajut kapputit kapurhiqtut aviktuqhimajuq Nunavunmi inugingningagut itqurniaqhugit 18-nik ukiuqaqtunut avatqumajunikluuniit.

Aviktuqhimayumi atautimun kapuqhiqtut ihuaqpiaqtut naunaiyautit. Nunallaat aktilaangitigut naunaiyautit havaktauliqtut piyaangini ihuaqtunik tuniyaangini. Nunallaatigut atautimut ihuaqhaqtauniaqtut piyariaqaqata.  Una pidjutiqangniaqtuq aalangadjutinun pusatiinun nunallaatigut.

Kapuutit tuniyauyut nunallaanun kitut munariyauyut.

Atautimun kapuqhiqtut nunaqaqtut nunaqangitullu, ilauyut himauhiqataaqtut havaktit.

Amigaittunit nunallaanit inuit kapurhiqhimajut kapuutimik malrungni aallatqiiktungni nunallangni, imaaluuniit nunagingitamingni.  

Atauhiq inuk kapuqhiqhuni hivulirmik tuglirmikluuniin hilataani inmi nunallaamingnin.

Una pidjutiqangituq inungnun kitut kapuqhiqhimayut ilanganik tamangnikluuniin hilataani aviktuqhimayup.

Anginirhaq pusatinga atauhirmi nunallaami aadjikutaringitaa katitiqlugit aannialaqilimaitunun aanniaqtailidjutighainik. Piqangituq havaktauhimayunik naunaiyaqhimayuluuniin pusatingit hunat Katitiqlugit aannialaqilimaitunun aaniaqtailidjutighainik qalagyurnirmun COVID-19. Hunaungmangaata Katitiqlugit aannialaqilimaitunun aaniaqtailidjutighainik piyaulimaitut tadjamin kapuqhirnikkut angurutinik (imaatun kapuutighaqangitut nutaqanun ukiuqaqtunun tualunik).                            

Pittaarvia:

Naunaiyainiq Kanatami, Inugiangniitigut Havagvia, Taiyauhimayut ihuaqhafaaqtauhimayut naunaiyautit. Upaulgaiyaqtaat ukuat: Nunavunmi Havagviat Kihititiliqiyunik, Ubluqtuhivia 27, 2021.

Kapuutit amigaitilangit pihimajut uvanga Havagviata Aanniaqtailinirmut Meditech atuqtakhanit.

Kapuqhiqtaaqtut inirnirit nunallaani naunaiyaqtauyut qaffiuniit atautit 18mik avatuqumayumikluuniin ukiuqaqtut talvanga 2020 inugiangnirit itqungniarutait.

Nunallaat inugiangnirit itungniarutait "iniqtauhimangitut" pihimanginmata iluaniitut amigaiqyuminirit (inuuyut, huiqtut, nuutiqtullu). Atuqtauyughat qayagilugit. 

 

Talvuuna Moderna havautit kapuutit

Hivulliqpaak kapuutikhat hailijut Nunavunmi tamna Moderna mRNA havautit kapuutit. mRNA, tukiqaqtuq imaatut tuhaqtitaujukhat RNA imaalu ilihaudjiplutik timipta ilanginnik mikannuat piliurnirmik aannialaitkutikhanik. Tamna Moderna havautit kapuutit tunihivaktut mRNA imaalu ilihaudjiplutik timipta ilanginnik mikannuat piliurnirmik aannialaitkutikhanik COVID-19 qalagjuarnirmit. mRNA havautit kapuutikhatit aannialiqtittunaitatit COVID-19 qalagjuarnirmi piqanginnamik ilanginik COVID-19 qalagjuarnirmik aannialaqidjunmik. 

Tamna Moderna havautit kapuutit tunijauvaktut malrungnik kapuqhiqhutik kinguliriiktaqhutik – 28ni ubluni tuklianik kapuqhiqhutik – kahuqhiqhungujut akiittumik tamainut pillajunut Nunavunmiunut ukiulingnut avatqumajumik 18nik. 

Ublumimut, 30,000 ilaujut amihunit inugiangningit ilaujut uukturninganut taffuma Moderna kapuuti. Taamna Moderna havaut kapuqhiqhutik havautitukpagaat 94 pusanmik nakuuqpiaqtuq aanniaqtailitiqhaq QALAGYUARNIQ-19 mit. Tadja, ilihimajaungittuq huli nakuukpiagiakhanik tamna havautit kapuutit hiamitiktailitikhanik, anginiqaqtuq kinguagut kapittiqqaqhutik, inuit maliqahimmaarangamik inungnut aanniaqtailinikkut maliktaujarialiit. Hapkuat inungnut aannialiqtailitikhanut maliqatqujauhimajut ihuaqpiaktullu aannialiqtailitikhanik puvvangnut aanniarutinik. 

Tadja, tamna Moderna havautit kapuutit angiqtauhimaittuq aturnikhanut inungnut ukiunikhimaittunut 18nik. 

Anginiqaqtuq taimaa Nunavunmiut apiqhilutik nunamingni aanniarviinni ajuiqhattiaqhimajunik, hivuagut kapittiqtinnatik taffuminga havautit kapuutit hinngaijaugumik, iviangirmingnit maamaktitigumik, aannialiqtaarumik, inuuhirmini hakuirumik aanniarutingnin imaaluuniit alljikhimagumik atauhirmik maaluuniit amigaittunit ilaurutainnik umumani havautit kapuutini.

 

Talvuna Pfizer Kapuuti

Pfizer-BioNTech hivulliq COVID-19 kapuutikhat hailihungujuq Nunavunmi inulrammirnut ukiuqaqtunut akkungangni 12mit 17mut. Pfizer imaittuq mRNA kapuuti, taffumatut Moderna, ilihautivaktaa timit piliurnirmik taimaittumik protein-qaqtumik atuqtaujukhamik ikajuutikharnik ilingnut aannialaitkutikharnik aanniarunmit COVID-19 qalagjuarnirmit. 

Tamna Pfizer kapuuti tunijauvaktut malrungnik kapurhiqhutik kinguliriiktaqhutik – 21ni ubluni tuklianik kapuqhiqhutik – kahuqhiqhungujut akiittumik tamainut pillajunut Nunavunmiunut ukiuqaqtunut akkungangni 12mit 17mut. Pijukhaugumik, Pfizer tunijauttaaqtuq inirnirnut. Kapijaujarangamik timikput piliuliqpaktuq aannialaitkutikhanik. Imaatut hivitujumik 2 havainiik timikput piliuqapktuq aannialaitkutikhanik COVID-19 qalagjuarnirmut. Annialirnaittumik, kapurhiqtukhaujutit tuklianiklu kapuutimik.

Hivulliit Pfizer qaujihaidjutait uuktuutainut ilaujut 38,000 inuit ukiuqaqtut 16nik angajukhaujutlu imaalu kinguagut qaujihaidjutait uuktuutainut ilaliutihimajut aallat 2,260 nutaqqat ukiuqaqtut 12-nit 15-nut. Una kapuuti takkunnaqtuq imaatut avatqumajumik 95% ihuaqtuq kiglitikhanik ingattaqpiarninganik aanniarnirmik pidjutigiplugu COVID-19 qalagjuarniq. Tadja, ilihimajaungittuq huli nakuukpiagiakhanik tamna havautit kapuutit hiamitiktailitikhanik, anginiqaqtuq kinguagut kapittiqqaqhutik, inuit maliqahimmaarangamik inungnut aanniaqtailinikkut maliktaujarialiit. Hapkuat inungnut aannialiqtailitikhanut maliqatqujauhimajut ihuaqpiaktullu aannialiqtailitikhanik puvvangnut aanniarutinik. 

Anginiqaqtuq taimaa Nunavunmiut apiqhilutik nunamingni aanniarviinni ajuiqhattiaqhimajunik, hivuagut kapittiqtinnatik taffuminga kapuutikhamik hinngaijaugumik, iviangirmingnit maamaktitigumik, aannialiqtaarumik, inuuhirmini hakuirumik aanniarutimingnin imaaluuniit allujikhimagumik nakuuhuirumik atauhirmit maaluuniit amigaittunit ilaurutainnik umunga havautiliurutainut kapuutinit.

Ilaurutikhat

  • Havautikhanut ilaurutikhat
    • mRNA
  • Havautaungittunut ilaurutikhat

    • ALC-0315 = ((4-hydroxybutyl)azanediyl)bis(hexane-6,1-diyl)bis(2-hexyldecanoate)
    • ALC-0159 = 2-[(polyethylene glycol)-2000]-N,N-ditetradecylacetamide
    • 1,2-Distearoyl-sn-glycero-3-phosphocholine
    • Taqainnut umiktinnaqtut uqhut (cholesterol)
    • dibasic sodium phosphate dihydrate
    • monobasic potassium phosphate
    • potassium chloride
    • sodium chloride
    • sucrose
    • kapuutilu imarmik ilahimalluni kapuutikhamik

Nakuuhuirnaqtut kapuutinit Ilainnut Inungnut

  • ulluriahungniq kapurhirnia
  • timi qaliruhuktuq
  • unaguhuhuktun iinaliqtun
  • kidjangaliqtuq
  • Puvvivjagluni aupadjalaqiluni kapurhirvia.
  • Mirriangujuq imaalu/imaaluuniit mirriaqtarluni.
  • Angiglipkarlutik qiniqhinait.

Hapkuanginnaungittut nakuuhuirutaujut piniarunaqhijatit kapurhiruvit Pfizer-BioNTech COVID-19 qalagjuarnirmik kapuutimik. Mihirimaniarunaqhijutit nakuuhuirutaujunik titiraqhimaittunik hamani, hivajadjavutit munaqhinut.

Nakuuhuiqpallaruvit kapukhiruvit mihingnautiqaliruvitlu allujikkuvit, hivajahadjavutit munaqhitkunut qilamik. Allujiktunut mihingnautinginut ilaujut:

  • puvvillakkuvit uvinikliruvit (puvvinniqaliruvit uviningni kumilakiguvillu uvinniit).
  • Puvitpat akuliat, uqarni iggiarniluunniit.
  • Ajuqhaliruvit aniqhaaktariani ivjannguhuliruvit.

Kapuqhirvikhatit upalungaiqhimajut havautikhainnik tunihilutik alludjikkuvit.  Kinalikaaq alludjikkumi nakuuhuiqqat, kapuukhirunaittut tuklianik kapuutikhamik. 


Apiqhuutauqattaqtut


Atuqtakhat

Taaffumunga Pfizer-BioNTech Qalagjuarniq COVID-19 KapuuBkhamut

Talvuuna Moderna Covid-19-mut Kapuutikhat

Qalagyuarnirmun COVID-19 kapunirvightat: Hunanik niriuqtakhat

 

Moderna havautit kapuutit ilaqaqtut hapkuninga:

  • 1,2-distearoyl-sn-glycero-3-phosphocholine (DSPC).
  • acetic acid.
  • cholesterol.
  • lipid SM-102.
  • polyethylene glycol (PEG) 2000 DMG.
  • sodium acetate.
  • sucrose.
  • tromethamine.
  • tromethamine hydrochloride.
  • imarmik kapuutikhamik.

 

Hunauvat Moderna havautit kapuutit nakuuhuirnaqtut inungmut:

Kapurhirnianut ihuirutaulajut: 

  • Aannirnalaqinirmik kapukhirnirmi.

  • Unaguhungniq.
  • Niaqurliuqtuq.
  • Aannirnalaqiniq timimi iqalaqiniriklu.
  • Qalingahuktun.
  • Kidjangniq.
  • Puvvivjagluni aupadjalaqiluni kapurhirvia.
  • Mirrianguyuq, mirriaqtarluniluunniit.
  • Angiglipkarlutik qiniqhinait.

Hapuanginnaungittut nakuuhuirutaujut piniarunaqhijatit kapurhiruvit Moderna COVID-19 qalagjuarnirmik havautit kapuutit. Mihirimaniarunaqhijutit nakuuhuirutaujunik titiraqhimaittunik hamani, hivajadjavutit munaqhinut.

Nakuuhuiqpallaruvit kapukhiruvit mihingnautiqaliruvitlu allujikkuvit, hivajahadjavutit munaqhitkunut qilamik. Allujiktunut mihingnautinginut ilaujut:

  • Puvvillakkuvit uvinikliruvit (puvvinniqaliruvit uviningni kumilakiguvillu uvinniit).
  • Puvvitkuvit kiinarni, uqarrni, iggiarniluuniit.
  • Aniqhaaqtariami ajuqhautiqaqtuq.

Kapuqhirvikhat upalungaidqhimajut havautikhainnik tunihilutik alluljikkuvit.  Kinalikaaq allujikkata, kapuukhirunaittut tuklianik kapuutikhatikhamik havautimik. 

 

Tikitpalliajukhat

Nunavunmi atuqpakhimajut tikipkaivakhutik amigaitpiaktunik ka[puutikhanik havautinik tamainni avikturniinni. Ukiungani 2009mi, munaqhitkut havaktiit kapukhiqtauvakhimajut imaatut 60 pusantinganik Nunavutim inuugiaktilanganik, naatinnagu tatqiqhiut. Aipparurangat, Havagviat Aanniaqtailinirmut havakpakhimajut amigaitpiaktunik kapurhirvikhanik ukiuq tmaat fluulaitkutikhamik. 

Nunavut piliuqhimajut kapuqhirvikhanik qanuriliurutikhamik naunaijautigiplugu Kavamanga Kanadaup kapuqhivikhanik imaalu tujuutauhimajunut inirvikhanik. 

Nungukpat Qiqaijalirvia 2021, nahahurijugut naammajunik havautit kapuutit imaatut 75%-ngujunut Nunavunmiutavatqumajunik ukiuqaqtut 18-nik.

havautit kapuutit tunijaukpata, kapukhiqhimajut munarijauniaqtut tuhaqtitauniaqtut qakugu tuklianik kapurhirvikhanik. 

Kinaliqaak inuk kapuiqhikhimajuq hivullirmik kapuutimik tunijauniaqtuq itqaumajakhanik m,unaqhitkunit talvuuna tuklianik kapuutimik takujauvikhanik. Aadjikkutaami nunagijarni ittukhaujutit tamagingnut katuutikhangnut. Aggitidjavatit hapkuat kapurhirvikharnun:

Nunavunmiutat:

  • Nunavut aanniaqtailinirmut nampaa unaluuniit aallat nutaat ID (i.e. nunarjuamun nunanun itqutikkut naunaitkut, aqudjutikhat laisit, taimaalu.) takunnaqtun nunaqaqtutin kapuqhiriaqturvigijarni.
  • Aallat aturuminaqtun titiqqan ukuat naunaitkutikhatit ID: NTI atiliurutingnun nampaat, angunahuarnirmut laisit, imaalu titiqqat taimaittut iglup aturninganut angirutit unalu QEC akiliqtakhat naunaitkutikhat nunagijarnut.
  • Titiraqhimajut havautituqtatit imaaluuniit alujiutigivaktatit, nakharlugiluuniin havautitit. 

Nunaat nunahimajut imaaluuniit munaqhit, taaktit, irnijunik munaqhiujut, Pallihimat, EMS qaptirijillu:

Nutaaq piksaqaqtuq ID, taimaittut nunarjuamun nunanun itqutikkut naunaitkut, aanniaqtailinirmut nampaa unaluuniit aqudjutikhat laisit, unalu 1 hapkualuuniit:

  • naunaitkutikhat havagvigijarnik Nunavunmi.
  • ihuaqtuq naunaitkutikhat Nunavunmi nunaqaqtutit (naunaijautikhaq, pauwatuutit akiliqtakhat, nunaganik igluqarvit, etc.).
  • Nakharlugit titiraqhimajut havautituqtatit, nakhaqlugiluuniin havautitit. 

 

Ihumagijaujut aannialiqtailitikhat - Amigaitpiaktunik kapurhirvikhat:

GN-kut aturumajat kapurhirvikhanik katillugit ihumagijaujut aannialiqtailitikhat/Amigaitpiaktunik kapurhirvikhat. Una atuqtakhaktik pipkarniaqtait Havagviat Aanniaqtailinirmuttuniuqhailutik kapurhirvikhanik havautit ihuaqtumik, ihuarnirik hivunikhaniklu tamaita Nunavunmiut ihuaqtumik hivulliutijukhat inungnut qajagijaujunutinirnikhaanut munaqtauvingni ittunut munaqtinginullu.

GN-kut ihumajut havautit kapuutit tujuutaujut ihuaqhungujut aadjikiiklutiklu, pipkarniaqtait Havagviat Aanniaqtailinirmut amigaitpiaktunut inungnut kapurhirvikhanik nunallanginni qakugunnuaq.

Inirnikhanun Igluqpak munarhiliqinikkut turaangajukkut munarhiliqiviuniaqtuq ukuat munarhitkunni havaktiit tahamungaulutik kapurhijaamingni.

 

Ilitturittiarumaguffi kapuutikkut kapuriaqtuqvikhanik nunallaarni: