Havaktingit

You are here

Kanadami Ihivriurhiniq Tammarhimayuni Inuaqtauhimayunilu Nunaqaqqaaqhimayuni Arnani Arnaruhinilu

Saptaipa 14, 2016

Inungnun Tuhaqtitauyukhaq

Kanadami Ihivriurhiniq Tammarhimayuni Inuaqtauhimayunilu Nunaqaqqaaqhimayuni Arnani Arnaruhinilu

Kanadaup Kavamanga qangannuaq uqarhimayaat una Kanadami Ihivriurhiniq Tammarhimayuni Inuaqtauhimayunilu Nunaqaqqaaqhimayuni Arnani Arnaruhinilu (MMIWG).

Ihivriuqhiniup kamisinait aullaarniaqtut tamaani nunaptikni ihivriurhilutik unniutigilugillu pitjutait ningaqtaunirni ukunani nunaqaqqaaqhimayuni arnani arnaruhirnilu, hunaniklu nakuuyut nutqaqtinniarhimalugit ningaqniit.

Ihivriuqhiniq anginiqaqtuq pitjuti nakuuniqalirutiqarninganun uppirininganinganulu Kanadaup Kavamaani Nunaqaqqaaqhimayunilu inungni Kanadami.

Kamisinait upautiniaqtut naliinnun nunallaanun Nunavunmi, uplukhait humilu naunaiyaqtauniaqtut uvani ukiaghami. Nunavut Kavamatkut (GN) ikayurniaqtuq tamaani ihivriuqhinirmi.

Annaghimaguvit, ilaruhiuguvit piqpagiyauguvilluunniit pimmarluktauhimayumin, hivayatjavatit GN pimmarluktauhimayuni ikayurvianun akiittumik-hivauyatimun uvani 1-866-456-5216 uqaqatigilugu kinami mighaagut ihivriuqhinirmi qanuqtullu ilauyaarni.

Ilvit kinamiluunniit ilihimayat ikayuqtauyukhauguffi, hivayaqtaaqtallu Kanadami, akiittuq-hivauyaut angmaumaraanginnaqtuq 24/7 uvani 1-844-413-6649 unaluunniit Nunavut Kamatsiaqtut Ikayurnikkut hivayaut uvani 1-800-265-3333.

###

Tuhaqtipkainikkut Uqaqatigivikhaq:

Cate Macleod
Aulapkaiyi Tuhaqtitauyughanik Kavamaliqiyikkut
867-975-6049
cmacleod@gov.nu.ca

 

Apirhuutit Kiutjutillu

Kanadami Ihivriurhiniq Tammarhimayuni Inuaqtauhimayunilu Nunaqaqqaaqhimayuni Arnani Arnaruhinilu

Hunauva Kanadami Ihivriurhiniq Tamnmarhimayuni Inuaqtauhimayunilu Nunaqaqaaqhimayuni Arnani Arnaruhinilu (MMIWG)?

Nunaqaqqaaqhimayut arnat pitjutihimayut imaatut 16% tamainni arnani inuaqtauhimayuni Kanadami uvani 1980-min 2012-mun, kihimi pitjutilgit 4%-nguinnarmik Kanadaup arnainnin. Ihariagiyauqpiarniqaqtuq piliurnikkut Kanadami kiutjutikhanik piniarhimanirnun qayangnarhinirnun pitjutigiyauvaktuniklu akinialaittunun atuqtauvaktut Nunaqaqqaaqhimayunin arnanin arnaruhininlu.

Atauhiq Itquumanikkut Haimmarhautikhakkullu Tukhirutait Hulitjutikhanik unauyuq havalirluni Kanadami Ihivriurhinirmik. Pitjutiuyuq uumunga haimmarhautikhakkut piliurnikkullu uppiritjutinik kavamatkunni Nunaqaqqaaqhimayunilu inungni Kanadami.

Una Kanadami Ihivriurhiniq naunaiyarniaqtait qauyiharlugillu tamainni pitjutit ningarnikkut ukununga Nunaqaqqaaqhimayuni arnanun arnaruhinunlu Kanadami piliurlutiklu pitquitjutikhanik ihuaqtunik hulitjutikhanik.

Katimavik Ihivriurhinirmun piliuqtauhimayuq ilaqaqhuni tallimanik kamisinanik. Ihivriurhiniq aullaqtirniaqtuq September 1, 2016-mi, unalu kingulliqpaaq unniutjutikhaq piyumayaupluni December 31, 2018-kut.

Katimavik angiqtauhimayuq imailiuqtaaqluni:

  • piliurluni ihivriurhinirmik havagutinik taimaittuq aanniqtauhimanikkut-ilitturigihimayuq pitquhikkullu ihuarniqaqtuq, ilitaripluni aallakkiikniqarniit Nunaqaqqaaqtuni pitquhiinni Kanadami;
  • tuniluni pivikhanik inungnun, ilagiiktunun nunallaamiutanunlu uqauvihamiknik unipkaamiknik tautukhimayamikniklu, ilauyullu pitquitjutait angikliharnikkut qayangnaitjutikhanik nutqaqtitinikkut/piiyarnikkullu ningarnirnik talvuuna aturhutik nakuuyunik havagutikkut; imaalu
  • ihuarhailutik ikayurutikhanik aullaaqpaklutiklu nunallaanun tuhaayariaqtuqlugit atuqtauvakhimayainnik.

Qanuqtun Ihivriurhiniq havangniaqqa Nunavunmi?

Kanadami Nunaqaqqaaqhimayuni timiqutit piyumavaktut uuminga "Kanadami Ihivriurhinirmik", atikturhimaniit ukiuqtaqtullu ikayuqhimayaa taamna piyumaniq. Kiutjutikkut, Kanada hivulliuqtaa havakniq piliurnikkut uuminnga "Kanadami Ihivriurhiniq", taamna Kanadamiutaqpiaq pitjutaani, piyumayuq tamainnik avikturhimanirnik ukiuqtaqtuniklu ikayurutainnik.

Taimaatut, Nunavut Kavamatkut (GN) havakviit, Maligaliqinikkut, Kavamaliqinikkut ukuallu Qatan’ngutiliqiyitkut ihuarhaqatigiyait tamaita aallat nunagiyauyut pipkainikkut taamna Katimavik havaktaaqtaa Ihivriurhiniq Nunavunmi, kiunikkullu ihariaginiit Inuinnait nunaptikni ilauyaanginni ihivriurhinirmi.

Niuriukhugu Ihivriurhinikkut uqarniq, GN-kut aallallu tigummitjutiqaqtuq - Qulliit Nunavunmi Arnait Katimayiit, Nunavut Tunngavik Incorporated, RCMP allallu and – piliurhimaliqtut havaktukhanik katimayinik pipkainikkut nakuuyumik kiutjutikhanik Ihivriurhinirmu Nunavunmi. Una katimavik hivunikhaliurniaqtait qanuriliurutikhat, ikayuqlugit ilagiit ikayuqlutiklu ihuaqtunik naunaiyautiffaarutikhanik.

Qanuqtun Ihivriurhiniq aturutiqarniaqqa Inuinnarnun Nunavunmi?

Kanadaup Kavamanga uqarhimayuq Ihivriuqtiit piliuqtaaqtut avikturhimanirnin ihumagiyaunikkut-turaanganiqaqtut katimavikhanik uqautjiyikhait, taapkuat ilaqaqtaaqtut Inuinnarnik ukuninngalu Nunavunmun-turaanginaqtunik katimayikhanik. GN-kunni havakviit Maligaliqiyikkut, Kavamaliqiyikkut ukuallu Qatan’ngutiliqiyitkut ikayurniaqtut ihuarhaqatigilugit Ihivriuqtiit, ukuallu kavamatuqatkunni, avikturhimanirni aallanilu ukiuqtaqtuni kavamangit pipkainikkut Nunavutip uqauhiit Inuit pitquhiillu ihumagiyauyaanginni.

Tamatkiutikkut imaatut $16.17 million tunirhaqtauniaqtuq Ihivriuqtinin ukunani hitamani ukiuni piliurninginni ilagiiktuni ilitturipkaitjutikkut uqaqatigiikvikhanik havakviknik tamainni avikturhimanirni ukiuqtaqtunilu taimaalu angikliyuummiqtirlugu pimmarluktauhimayuni ikayurnikkut maniliqtuutikhanik ukununga ilagiyainnun tammarhimayuni inuaqtauhimayunilu arnani arnaruhinilu ukunungalu annaghimayunilu ningarnirnin. Hapkuat ikayurutikhat manimaniaqtut ilagiiktunun, piqpagiyauhimayunun, annaghimayunun, Inirnighanun, inulrammiinnun, nunallaani timiqutinun, allanunlu.

Taapkuat ilagiiktuni ilitturipkaitjutikkut uqaqatigiikvikhanik havakviit tuniniatut katitirhimayunik, turaanginaqtunik aturutikhanik ilagiiktunun tammarhimayuni inuaqtauhimayuniluunniit nunaqaqqaaqhimayunin arnat arnaruhiillu, katitirlugillu ilitturipkaitjutikhat ilagiiktut qinirhiayait. Hapkuat ikayurutikhat tuniyauniaqtut ihumagittiarnikkut ihuarhaqtauhimalutiklu Ihivriurhinirmi. Naunaittiarutit hailihimaniaqtut tamaatut Ihivriurhiniq ihuarhaqtaukpat aullaqtirninganilu havagutikhamikni.

Nunavunmi, turaanganinga Ihivriurhinirmi ilaqaqtukhaugaluarlu qauyiharnirmik tunngavigiyauyut pitjutiuvaktut qulvahitqiyauyuni ningarnirni ukunanilu angitqiyauyunik haanninginnun ningarnirnun iluani Nunavunmi.

Taamna Minista Maligaliqiyikkutkunni, Keith Peterson, unalu Minista Munariniqaqtuq Arnait Katimayiinnun, Monica Ell-Kanayuk, atauttikkut-hivuliqtiuyut umani ihumaginirmi pitjutigiplugu Nunavut Kavamatkut.

Ihivriurhiyut ihivriuqtaaqqat ilikkuuqtunik pitjutainni tammarhimayunik inuaqtauhimayunikluunniit arnanik arnaruhinikluunniit?

Havaknia Ihivriurhiniup pitjutiqalluarniaqtuq Ihivriuqtinin qanuqtullu piyumaningani hivumuunikkut. Qunngiarniarungnarhivut ilikkuuqtunik pitjutinik ikayuritigilugit ihivriurnikkut angitqiyami ihumaginirmi uumani tammarhimayuni inuaqtauhimayunilu nunaqaqqaaqhimayuni arnani arnaruhinilu (MMIWG) tamatqiutikkut. Kihimi, anginiqaqtuq ilihimaluni taamna pitjutaa inungni ihivriurhinirmi piungittuq ihumaliurnikkut tuniluunniit ihuinaarhimavaktunik kituni pitjutini.

Hunanik Ihivriurhiniq qunngiarniaqqa?

Ihivriurhiniq qunngiarniaqtuq tamainni pitjutiuvaktuni tamainni ningarutini ukununga Nunaqaqqaaqhimayunin arnanun arnaruhinunlu Kanadami. Ihivriurniaqtaillu havakvikni maligaghat havagutikhallu kiutjutit ningarnirnun atuqtauvaktut Nunaqaqqaaqhimayunin arnanin arnaruhininlu Kanadami, ilauyuqlu naunaiyaqnirniq nakuutqiyauyunik havaktinik mikhilaaqtirnikkut ningarnirnik angiklihaqtirnikkullu qayangnainnirniinnik.

Taamna Ihivriurhinirniq pitjutqarniaqqa qaitquinikkut Nunavunmiunik tautukhimayunik?

Hii, Ihivriurhinirniq pitjutiqarniaqtuq qaitquinikkut tautukhimayunik, ilauyullu paliihimat, kavamatkut aallallu uqaqtukhat. GN-kut ikayurniaqtut ihuarhainikkut ukunani tamainni nunagiyauyuni kiunikkut havagutitigut ihuangittut atuqtauvaktut Ihivriuqtiinnin havagiami havagutimikni.

Taamna Ihivriurhinirniq pitjutiqarniaqqa atanniqtuitjutimik paliihimanun angmaqtipkaiffaarqulugit pitjutinik?

Imannaq, kihimi malikhugit kavamatuqatkunni tukihitjutaani ihivriurhinirmi Ihivriurhiyiit nalvaaqqata naunaitkutinik, piliuqtaaqtuq pitquitjutinik paliihimanun uumuunaluunniit kiinauyanun ihivriuqtiryuamun qunngiaqulugit naunaitkutit.

Atauhiq piqpagiyamni inuaqtauhimayuq tammarhimayuqluunniit. Qanuqtun tukihitjutiqaqqa uvamnun?

Piqpagiyarnik inuaqtauhimaqaqqat tammarhimayuqluunniit, uuktuqvikhaqaqtutit ilauyaaqni Ihivriurhinirmi. Naunaitkutit uplukhainnik, humiittukhani ilauyukhanilu huli iniqtiqtaunahuaqtuq, ilauyullu piliurninginnik ilagiiktuni ilitturipkaitjutikkut uqaqatigiikvikhanik havakviknik.

Tatjamilu, hivayaqtaaqtat GN-kut pimmarlukatauhimanikkut ikayurvia akiittumik-hivayauti uvani 1-866-456-5216 uqaqatigilugu kinami Ihivriurhinikkut unipkaariyarniklu.

Ilvit kinamiluunniit ilihimayat ikayuqtauyukhauguffi, hivayaqtaaqtallu Kanadami, akiittuq-hivauyaut angmaumaraanginnaqtuq 24/7 uvani 1-844-413-6649 unaluunniit Nunavut Kamatsiaqtut Ikayurnikkut hivayaut uvani 1-800-265-3333.

Kina ilauyaaqqa Ihivriurhinirmi?

Ihivriurhiyiit tuniyaaqtut quyaginaq kinamun angiyumik piqpiarhimayumiklu piyumanirmi uvani uuktuqvikhamik ilauyaami. Ihivriuqtiit ihumaliurniaqtut qanuqtun una piyukhaq.

Taimaatut Ihivriurhiniq aullaqtirhimaliqqat, piliurniaqtuq havagutikhamiknik aulapkainikkut Ihivriurhinirmik. Piqarniarungnarhivuq inungnun tuhaqtipkaitjutikhanik uuktuqvikhanik ilauyaami. Hapkuat tuhaqtipkaitjutit naunaiqtitakhaillu qanuqtun inuit ilauyaaqtut.

Hunat hailihimaniaqqat Ihivriurhinirmi ilauyunun?

Ihivriurhiniq angiqtauhimayuq pipkailuni aanniqtauhimavaknikkut-ilihimanikkut pitquhikkullu ihuaqtunik uqautjinikkut ikayuutikhanik hailihimapkarlugit ilagiiktunun annaghimayununlu uqariaqturaangata Ihivriurhinirmi. Hivuagut kinguagullu ilauyukhani upalungaiyarnit uqautjiutikhallu anginiqaqtuqlu pitjuti ilagiiktunun annaghimayununlu.

Ihivriurhiviklu angiqtauhimayuqlu pitquiluni maniliqtuutikhat tuniyauyukhat kinamun pingitkumi ilaulimainman. Naunaitkutauluni, ilauyukhat aullaaqtukhauyungnarhiyut, havaklutik pitquhimitigut hulitjutinik, nutaqqiqiyikhailliuqtut, aallanikluunniit hunanik ilauyariaqturiamikni. Kiklikhait maligutikhaillu ukunani maniliqtuutikhani huli ihumaliuqtauyukhat.

Kanadaup Kavamanga uqaqhimayuq ihivriurhiniup havagutait pitquhikkut ihuaqtukhat ilitarilugillu, ihumagittiarlugit pitjarighaarlugillu aallakkiit pitquhiit, uqauhiit uppiriyauyullu pitquhiit Nunaqaqqaaqtuni inungni tamaani Kanadami. GN-kut ikayurniaqtut aulapkainikkut uumani havagutimi.

Hulivat GN-kut upalungaiyarnikkut Ihivriurhinirmun?

Havakviit Maligaliqiyikkut, Qatan’ngutiliqitkut Kavamaliqiyikkullu ihuarhaqatiginiaqtait Kanadaup Kavamanga ukuallu avikturhimaniit ukiuqtaqtullu talvuuna Kanadami havaqatigiiknikkut katimayiinni aulaningani Ihivriurhiniup kiuyaami quyaginnanik ihumagiyauyunik pitjutiqaqtut havagutainni Ihivriurhiniup Nunavunmi.

GN-kut aullaqtiqtut havaqatigiiknikkut katimayiinnik ukunani naliinni havakviinni hilataaninlu tigummitjutiqaqtunin, ilauyut Nunavut Tunngavik Incorporated, RCMP, Qulliit Nunavunmi Arnait Katimayiit, Inungnun Apirhuqtaunikkut Ikayuqtiit Kanadami (Public Prosecution Service of Canada), unalu Havakvia Nutaqqanun Inulrammirnunlu Uqaqtikhaanik uqaqatigiiknikkut upalungaiyautikhanik Ihivriurhinirmun Nunavunmi.

Huliva Nunavut Kavamatkut ikayurnikkut?

GN-kut piqaqtuq kaffinik piniarhimatjutinik kiuvaktut ningarnirninun arnanun. Hapkuninga ilaqaqtut:

  • maniliqtuutinik ukununga Nunallaani Maligaliqinikkut Ikayuqtinun (CJOW) ikayuriami inungnik uuktuqnikkut tikkuaqtauhimayumun Nunalingnut Apirhuiyimun uuminga Upinngaqtaunikkut Amiriyaunikkut Maliktakhamik (EPO) uumingaluunniit Nunallaani Hatummiarutikkut Maliktakhamik (CIO).
    • Upinngaqtaunikkut Amiriyaunikkut Maliktakhat (EPOs) atuqtauvaktut nutqaqtinikkut pimmarlungnirnik aulapkaitjutainnik pipkainikkullu tamaita ilauyut piyut "qahutirvikhamik" ihumaliuriamiknik huliyaakhamiknik uumuuna nakuungittumun katimaqatigiiknirmun. Anginiqaqtuq ilauyuq uvani Upinngaqtaunikkut Amiriyaunikkut Maliktakhami taamna kiuyukhaq imailiuqtukhaungittuq "irhitaangilluni, unagunarhingilluni piinnaqtaruiqlunilu".
    • Nunallaani Hatummiarutikkut Maliktakhat (CIOs) atuqtauvaktut ikayurnikkut taapkuninnga aulahimmaarumapkarumayut katimatjutimiknik piyumaplutiklu uqautjutinik hivullirutikhaniklu ihariagiyamiknik ihuarhainikkut hivuagut aannirutiuvaktut ayuirharlutiklu ihuarhainikkut aallakkiigutitik nakuuyukkut qanuriliurutini.
  • maniliqtuutikhanik quyaginnamun inungmun, katimavikmun timiqutimunluunniit ilauyut tuninikkut ikayurutikhanik aanniqtauhimavaktunun ihuinnaarnirnin Nunavunmi uvuuna Aanniqtauhimavaktunun Ikayuutikkut Maniliqtuutikhani.
  • havaqatigiiktut katimayut piliuqtut Nunavutip hivulliqpaanga Nutaqqanun Akhuurhainikkut Havakvik. Talvuuna paannariiknikkut ukunani Ukiuqtaqtuni Nutaqqnun Inulramminunlu Havakvianin (Arctic Children and Youth Foundation), ihariaginikkut qauyihainiq unalu pittaaqtukkut naunaiyarniq piliuqtauhimayut unalu tuklikhaq piliuqtauyukhaq hivulliurlugulu una Umingmak Nutaqqanun Inulrammiinnulu Munarinikkut Igluqpak (Umingmak Child and Youth Protection Centre).
  • Ilitturipkaittiarniq mighaagut ilagiiktuni aihimaviknilu ningarniinnik, talvuuna piliurnikkut nunallaani aturutikhanik ilitturipkaitjutinik taiguagahanik pitjutiqaqtut ilagiiktuni ningarniinni ukununga nunallaanun-tunnganiqaqtut havakviknun.
  • naunaiyaqlugit qanuriliurutikhat piliurnikkut Tuklikhanik Hivumuunikkut Igluqpkahat tuniyaamik hivitunitqiyauyunik ikayurutikhanik arnanun nutaqqanunlu qimaayut ilagiiktunin ningarnirnin.
  • qinirhiarluni qanuritliurutikhanik mikhilaaqtirnikkut ningarnirnik arnanun nutaqqanunlu imaatut:
    • piqarluni malruuknik upluq-tamaat havaktunik ilagiiktuni ningarnikkut ayuittuk hivulliuqtakhait ilagiiktuni ningarnikkut titiraqarvia, turaanganiqarluni nutqaqtipkainahuarnikkut;
    • tuniluni manikkut ikayurutinik angummatjutikhainnik angutinun inuuhuktunullu pinahuarutikhat;
    • tuniluni maniliqtuutikhanik ukununga tallimanun ilagiiktuni ningarnikkut qimaaviknun Nunavunmi, tunilunilu qaritauyakkuurutikkut imaalu takutjutilunilu iliharutikhanik havaktinun ukunani ilagiiktuni ningarnikkut qimaavikn; imaalu
    • tuniluni maniliqtuutikhanik ikayurlugu Qulliit Nunavunmi Arnait Katimayiit.