Havaktingit

You are here

Hanayugut Auladjutikhanik

Hanayugut Auladjutikhanik 

Nunavut iluittua 2 milian’nguyut kilamitangik angiktilaaqaqtuq avataatirutaa, inugiangnialu avatqumayut  31,000-nguyut nunaqaqtut 25-ni nunallaani inugiangniit uumanga 130-nit 6,699-nut.

Nunallaani Auladjutikhat 

Nunavunmi 25-nguyut nunallaat hiamihimayut ukiuqtaqtup nunaani 20%-nguyuq Kanatap nunaani. Piqaqhuni nunalaani auldjutikhainik ayuihautikqainaqtut – ungahiktuliania, amigairyuuminalu nunagiyaat, hanagiami igluqpanik akituryuaqhuni imaalu atauttimut auladjutitik atulimaittugit ayuqhautauvaktut ikayuutigiyaamingni inuuhiqattiarnirmut, pitquhirmut, piyangaiyarnirmut nunallaani.

Ayuqhautiqaraluaqhutik Nunavut Kavamangat (GN) ikayurumainaqtut atulluaqtakhanik pivaliadjutinik ikayuutikhainiglu nunallaani. Naupkainikkut uuktuutiqaqhimaarniagullu  Atauttimiuyut Nunallaat Pinahuarnirmut Upalungaiyarniagut (ICSP), nnunallaat naunaiqhigumik  qanittumut ungahiktumullu auladjutikhatik tutquumadjutauyut ikayuutauniaqtut hakugigiangita inuuhiqattiarriangita nunallaat. ICSP-tkut ‘uumayunik’ titiqqat aulayukhat nunallaani hivunikhaptingni angigliyuumiriangat ihumagiyauyut piyumayauyaillu nuatqatigiit tamaita.

Apqutit 

Nunavut apqutiqannginami atadjutikhainik nunallaat. Nunallaani, apqutit uyaralianginat. Kavamatkut ihumaliuqpaktut qanurliqaak apqutiliurniaraluaqqat ukiuqtaqtumit ausaimut Kanatami. Hadja ihumagivagaat qanurliqaak hila ittumi aullaarvikhaq Kivallirmit Manitobamut.  

Umiat Tuluqtarvikhaat

Nunavut umianiik tulurviqaluannginami. Nunavut hinaangit takitqiyaublutiglu tamainit avikturviinit Kanatami, tamaitalu nunallaat tariup hinaaniittutik. Taimaa ayuqhautiqaqpaktut avikturvik angigliyuumigiangani piyangaiyaudjutikhait maniliiurutikhait, angigliyuumiriangitalu iqalliqidjutiktik, hakgugikhariangitalu inminiirutikhaqtik.

Milviqarviit 

Apqutailrumi tuluqtarviirumilu, tingmiinaqpaktut Nunavunmiut auladjutaagut ausaimut. Kihiani tamaita nunallaat milviqaqhutik, mikiyut nunallaat ikitqiyanik mikiyuniglu tingmitiqaqpaktut.Ikayuuhiaqtaqhutik Kanatap Kavamanganit, Nunavut mailiqtuliqtut milviit auladjutikhainut, mikiyut nunallaat angigliyuumiriangani Iqalungni milvik, atuqtaulluayuaqpangmat avikturvingmi.

Imiqtautigut/Anaqtautigut/Iqqakuurnikkut Munaqhiniagut 

Halumayuq imaq ihuaqtullu iqqakuurviit nakuudjutauyut inuuhiqattiarnirmut nunallaani. Nunavut Kavamangat maniliqtuiyumayuq nunallaani atuqtakhainik nunallaanik piyaanginik nakuuyunik imiqtarvikhainik, halumaqtihimayunik imarnik nakuudjutigiyakahainik iqqakuuriangat nunamut, iqqakuurviit nakuutqiyauyunik iqqakuurviqariamingnilu.

Kavamatkut piyumayut ihuaqtunik auladjutikhanik iniqhimaliriangita nunani haamlatkut ikayuutikhait nunalaamingni tamainni. Tamaita iqqakuuqtat ihivriutaudjuhiat iniqlihaaqhimayuq, taimaa unniudjutauvaktut Kavamatkunik kitulikiaq ihuariyangit napaqtuiyakhait munarittiaqtakhait iqqakuurviinut. Ilaalu, Kavamatkut hadja parnaiyaqtaat taavungaraaluk hivunikhaptingnut piyumayat ihivriuqhigiangita qanurinmangaat qayurnarnirmi. Una ikayuutauniaqtuq  naupkailirumik ayurnaittunik alruyautiqautinik munaridjutikhainiglu ihuaqtunik iqqakuurvikhainut.

Kayumiktukkut uqaqatigiidjutikhanut alruyaqtuqtunik 

Nunavunmi atuqpainaqtut hilaryuani alruyaqturiidjutit ilauridjutikhainut piyumayangit. Akutivallaaqhuni Ukiuqtaqtuq qanuridjuhialu ayuqhautauhimaaqpaktut hanagiamingni nunamiittunik uqaqatigiidjutikhanik. Taimainmat, Nunavunmi atuqpaktut qangattariikhimayunik uqaqatigiidjutinik. Tatadjutauniaria akitudjuhialu ihumagiyauyukhat qaritauyakkuurutikkut uqaqatiqariamingni. Inuuhiqattiarniq piyangainiqattiarniq Nunavunmi ihuaqtuqarialgit, akituvallaanngituqarialgit, kayumiktuqarialgit uqaqatiutiqaliriamingnik. Kavamatkut atuqpaliqtut aalltqiinik pidjutikhanik atuqhutik kayumiktunik qaritauyakkuurutimik – tiiviikkut qun’ngiaqhutik uqaqatigiyamingik, atuqpaktut qun’ngiaqtaqaqhutik taaktit munaqhiqarvingni, uuktuutigilugu. Qaritauyakuurutiqariami naupkaqtautaaqtut Nunavut nunallaangini.

Uqquumadjutit 

Nunavut aturaanginaqtuq aquiqtuhimayunik uqhuryuanik inuudjutauyaangani ubluqtamaat, Hitamauyut agyaqtauqattaqtauvaktut 114 miliat liitauyut uqhuryuanik uunaqutauyukhat, 33.4 miliat liitauyut uqhuryuanik alruyaqtuurutikhanut, 17.8 miliat liitauyut kasiliikhait akhaluutit imaalu 43.8 miliat liitauyut tingmitit uqhuryuahangit. Uqhuryuat agyaqtauvaktut  nunallaanut auyaraangat tutquumagiangini uqhuryuaqarvingni niuviqtauqattaqtauyukhat ukiuraaluk.

Nunavut kavamangat akiliqtuhimayaat una niuviqtiublutik akikhilaangalunilu Nunavunmiunut. Kavamatkut angitqiyauyuq maniqautimingnit hamunga uqquumadjutikhaq.

Kavamatkut uqquumadjutingagut upalungaiyautait uqauhiqaqtut naunaiyariiqtangit akiliutikhauyut, aturyuatailidjutikhailu unalu atupalliapkailutiglu atuqpalaariitkutikhanik uqqaudjutiknik. Ukua ilauyut qiniqhialutik aallatqiinik pauvautikhanik angitqiyauyunik imaa imarmit qurluaqtunik uqquumadjutikhaliurnikkut, hiqinirmit uunarnnianit anirimit uqquumadjutikhanik. Imaatut, kavamatkut qiniqhialirmiyullu uqqaumadjutit atuqluaqpallaatailidjutit atuqpalaariitumi uqquudjutiknik taimaa uqhuryuanginnamik atuqpallaariitumik.

 

Download the PDF file

 

Category(ies):